Doe je mee aan de week zonder waterverspilling

Doe je mee aan de week zonder waterverspilling

De klimaatverandering is een van de meest urgente problemen waarmee de mens en zeker ook onze
planeet wordt geconfronteerd. Tijdens de jaarlijkse Klimaatweek die dit jaar plaatsvindt van 30
oktober tot 5 november wordt de nadruk gelegd op het belang van duurzaamheid en het
verminderen van onze ecologische voetafdruk. Een van de belangrijkste aspecten is het behoud van
onze kostbare natuurlijke hulpbronnen, waaronder water. In dit blog bespreek ik een week zonder
waterverspilling omarmen om een positieve impact te hebben op ons milieu en mogelijk inspireert
het jou om met mij mee te doen.

Waarom is waterverspilling een probleem?
Water is essentieel voor al het leven op aarde. Het is niet alleen nodig voor onze overleving, maar
ook voor de gezondheid van ecosystemen en de stabiliteit van ons klimaat. Helaas wordt water
wereldwijd verspild, of het nu gaat om lekkende kranen, onnodig lang douchen of overmatig gebruik
in de industrie en de landbouw. Deze waterverspilling heeft verstrekkende gevolgen, zoals
waterschaarste, bodemerosie en schade aan ecosystemen.

Wat kun jij doen?
Een van de meest voorkomende bronnen van waterverspilling in huis zijn lekkende kranen en buizen.
Door deze tijdig te repareren, bespaar je niet alleen water, maar ook op je waterrekening.
Lange, ontspannende douches zijn heerlijk, maar ze kunnen veel water verspillen. Probeer je
douchetijd te verkorten en overweeg een waterbesparende douchekop te installeren.
Maak gebruik van regenwater om je tuin te besproeien. Dit bespaart drinkwater en zorgt ervoor dat
er minder water naar afvoerkanalen stroomt.
De productie van voedsel is een van de grootste waterverbruikers. Kies voor lokaal en
seizoensgebonden voedsel om de watervoetafdruk van je maaltijden te verkleinen.
Als je een tuin hebt, overweeg dan om droogtebestendige planten te plaatsen en gebruik mulch om
vocht vast te houden. Hierdoor hoef je zelf minder te sproeien.
Wanneer je kleding wast, zorg er dan voor dat je de wasmachine vult voordat je een cyclus start. Dit
vermindert het aantal wasbeurten en bespaart water en energie.
En tot slot; informeer vrienden en familie over waterverspilling en deel tips over hoe ze kunnen
helpen. Het verspreiden van bewustzijn is essentieel om de impact te vergroten.

De voordelen
Het aannemen van deze gewoonten voor een week zal niet alleen een positieve impact hebben op
het klimaat, maar ook op jezelf. Je zult waarschijnlijk geld besparen op je waterrekening en een
gevoel van voldoening ervaren omdat je bijdraagt aan een duurzamere planeet.
Bovendien kan een week zonder waterverspilling werken als een eyeopener. Je zult je bewuster
worden van hoeveel water je dagelijks gebruikt en hoe je dit kunt verminderen. Dit bewustzijn kan
leiden tot blijvende veranderingen in je levensstijl, waardoor je een duurzamere levenswijze omarmt.

Ik daag je uit.

Groet,
Wilco van Doorn

 

Lokaal voedsel van je eigen Herenboerderij!

Lokaal, super vers en gifvrij geproduceerd voedsel van je eigen Herenboerderij!

20 november – Informatiebijeenkomst Herenboeren De Vlietstreek

Herenboeren is een snelgroeiende burgerbeweging die aantoont dat de productie van ons dagelijks voedsel in samenwerking mét de natuur kan! Begin dit jaar is door en voor inwoners van de regio Den Haag, Wassenaar en Voorschoten Herenboeren De Vlietstreek opgericht.
Adjana Nieuwkoop, voorzitter Herenboeren De Vlietstreek: “Wij willen gezond eten, we willen weten waar ons eten vandaan komt en we willen voedsel dat met respect voor de natuur en biodiversiteit is geproduceerd.”

Herenboeren

Zelf de regie over je eigen voedselproductie 
Onder het landelijke Herenboerenconcept starten lokale initiatieven van 200 tot 250 huishoudens gezamenlijk een coöperatieve boerderij. Als burger neem je als lid van zo’n natuur gedreven Herenboerderij zelf de regie over je eigen voedselproductie. De aangesloten huishoudens halen elke week hun oogstdeel (groente, fruit, eieren en – voor wie wil – af en toe vlees) op. Elke Herenboerderij heeft één of meer professionele boeren in loondienst. Verspreid over heel Nederland zijn er inmiddels al 18 draaiende Herenboerderijen. En 34 initiatieven zoals Herenboeren De Vlietstreek.

Gifvrij voedsel
Op een Herenboerderij wordt duurzaam voedsel geproduceerd: er wordt geen gebruik gemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Aandacht voor een gezonde bodem, biodiversiteit, en ruimte voor dieren om hun natuurlijke gedrag uit te oefenen, staan voorop. De boeren zijn in loondienst en hebben een vast inkomen. De leden van een Herenboerderij helpen samen om de coöperatie draaiend te houden. Dit door bijvoorbeeld mee te helpen bij zaaien, wieden en oogsten van de eigen groenten & fruit.

Informatiebijeenkomst 20 november 2023
Na een eerste bijeenkomst in juni, hebben zich al 32 aspirant-leden aangemeld. Heb jij ook interesse en wil je meer weten over Herenboeren De Vlietstreek én het Herenboerenconcept? De tweede informatiebijeenkomst vindt maandag 20 november om 20.00 uur plaats in Voorschoten. Aanmelden kan via de website van Herenboeren De Vlietstreek.
Hier kun je alle vragen stellen over het Herenboerenconcept, ook aan Zaza Versteegh, bestuurslid en ervaringsdeskundige van Herenboerderij Duinstreek uit Bergen. Aan het eind van de informatieavond kun je, als je dat wilt, een intentieverklaring tekenen en daarmee aangeven lid te willen worden van de coöperatie wanneer de boerderij start.

Boomspiegelfeest 2023

Boomspiegelfeest van 30 september tot 8 oktober

Zet je buurt in bloei!

Kom langs op zaterdag 7 oktober als we aan de slag gaan met een paar kale boomspiegels. Voor vragen, kennismaking of om te helpen.
De boomspiegel, die lege en zanderige grond rondom een boom in de stoep, is een perfecte plek om de stad te vergroenen.
Een groene boomspiegel ziet er kleurig en gezellig uit en is een fijne plek voor wilde bijen, vlinders en andere insecten. Het zorgt voor een feestje voor de beestjes.
Het Boomspiegelfeest is een campagne van Stichting Guerrilla Gardeners in samenwerking met Stichting Steenbreek. De doelstelling van de campagne is om in 2030 alle 1 miljoen boomspiegels van Nederland vergroend hebben. Het feest is een nationaal initiatief en wordt jaarlijks gevierd in de eerste week van oktober. In Wassenaar wordt het, dit jaar voor de derde keer, georganiseerd door de Groene Meent. 

Boomspiegelfeest Wassenaar

We doen het samen!

De Groene Meent heeft de Facebook community opgericht voor adoptiegroen in Wassenaar, waar adviezen worden uitgewisseld.

Verzamel planten
Bijvoorbeeld bloembollen als krokus of blauwe druif. Haal stekjes van Ooievaarsbek of maagdenpalm uit je tuin (of vraag de buren of ze wat overhebben). Soms krijg je ook zaadjes of plantjes van de gemeente.

Kom je ook langs?

Op zaterdag 7 oktober gaan we aan de slag met een aantal boomspiegels op de hoek van de Van Zuylen Van Nijeveltstraat en de Hallekensstraat. Kom langs om te zien hoe eenvoudig je van een kale boom een bloementuin kunt maken?

Van 13.30 uur tot 15.00 zijn we aanwezig om boomspiegels in te planten en vragen te beantwoorden.

Heb je zelf een leuke boomspiegel die je met ons wilt delen of een andere vraag. Laat het ons weten via de mail of social media.

Meedoen aan het Boomspiegelfeest is eenvoudig

  • Zoek een boomspiegel om te adopteren bij jou in de straat of buurt
  • Zet in de week van 30 september tot 8 oktober de planten en zaden in de boomspiegel
  • Zorg goed voor je boomspiegel, zoals water geven, snoeien en bemesten

Heb je een kale boomspiegel op het oog? Controleer dan of deze boomspiegel ook echt geschikt is voor een tuintje.

Waarom zou je een tuintje maken in die boomspiegel?

  • Een feestje voor jezelf! Je wordt er vrolijk van! Het ziet er kleurig en fleurig uit.
  • Een feestje voor de buurt! Samen aan de slag gaan is gezellig, en zorgt voor meer betrokkenheid bij de buurt.
  • Een feestje voor de beestjes! Meer bloemen en planten zorgen lokaal voor een hotspot voor leven in de stad. 
  • Een feestje voor de boom! De plantjes rond de boom houden water beter vast. En als je de boomspiegel mag vergroten, maak je de boom helemaal blij!

De blije bij

De afgelopen 25 jaar is de hoeveelheid insecten met 75% afgenomen. Van de 350 soorten wilde bijen is meer dan de helft bedreigd. Met een bloemen-explosie in jouw plaats of buurt geef jij de biodiversiteit een flinke boost. Dat levert levende straten vol vogels, vlinders en bijen. Dus hup naar het front en aan de slag!

In oktober voor de eerste keer het Nationale Boomspiegelfeest gehouden. Bewoners toveren de boomspiegel voor hun deur om in een ‘feestje voor de beestjes’. Dat doe je alleen of bijvoorbeeld met een hele straat, in samenwerking met een buurthuis of school.

Boomspiegels zijn de perfecte plek om de stad verder te vergroenen. Laura woont in Haarlem en is hier enthousiast over.

Het Nationale Boomspiegelfeest wordt jaarlijks gevierd in de eerste week van oktober.

Plantenbieb

Hofcampweg 3
2241 KD Wassenaar

Facebook Community

Adoptie groen

Fête de la Nature – Vier de natuur in Lentevreugd Wassenaar

Fête de la Nature – Vier de natuur in Lentevreugd Wassenaar

In Lentevreugd kun je op zondag 3 september wandelen, yoga beoefenen en muziek luisteren. Om 13.00 uur en om 14.00 uur start er een educatieve wandeling. Een natuurgids van IVN vertelt over de geschiedenis van het voormalig bollengebied en staat stil bij de dieren en planten die er voorkomen.

Ga voor meer informatie en aanmelden voor zondag 3 september op de website van Fête de la Nature : https://fetedelanature.nl/activiteit/vier-de-natuur-inb-lentevreugd/

De wandeling duurt ongeveer 60 minuten. Daarnaast kun je kiezen voor een mindfulness wandeling (13.00 – 13.45 uur) of een yogales midden in de natuur (14.00 – 15.00 uur). Tijdens de mindfulness wandeling ervaar je de natuur nog intensiever door de zintuigen te gebruiken. Onder begeleiding van gecertificeerd mindfulnesstrainer Lotte Bok wordt er in een rustig tempo gewandeld en af en toe stil gestaan. Dat we deel zijn van de natuur kun je ook ervaren tijdens de yogales van Hannelore Middel. Het is een laagdrempelige en eenvoudige les, en geschikt voor beginners en gevorderden. Neem wel zelf een matje of stevig kleedje mee.

Tussen 15.00 en 17.00 uur trakteert Ekoplaza op een drankje en hapje, en kun je genieten van live muziek: van klassiek tot pop en van country tot jazz. Kom en beleef het mee! De wandelingen en yoga zijn geschikt voor mensen van alle leeftijden. Het natuurfeestje in Lentevreugd wordt georganiseerd door IVN Leiden in samenwerking met Fête de la Nature, Groene Meent Wassenaar en met ondersteuning van Staatsbosbeheer.

fete de natuur Wassenaar 2023

Onze favoriete planten voor een boomspiegel in de schaduw

Wassenaar kan nóg groener en kleurrijker worden als we alle boomspiegels inplanten. Een boomspiegel is de aarde rond een boom.Maar wat zijn goede planten om in een boomspiegel te planten? 

Grond verbeteren

Bomen zijn (kleine) reuzen, en hebben dan ook reuzedorst. Daarom is de grond rond een boom vaak droog. Je hebt dus planten nodig die goed tegen droogte kunnen. Daarbij is de grond rond bomen die de gemeente beheerd vaak van slechte kwaliteit: soms is dit letterlijk zand. Overweeg dus vóór je begint om de gemeente te vragen om betere grond rond de boom aan te brengen, of schep zelf voorzichtig een bovenlaag weg, en vul dit weer aan met goede, voedzame grond. Maar ook als je de grond verbetert, blijft de aarde rond een boom erg droog. 

Schaduw

Vervolgens is het belangrijk om te bekijken of de boomspiegel in de zon, schaduw, of halfschaduw ligt. Planten kunnen alleen groeien en sterk worden als ze in omstandigheden groeien die bij ze passen. Schaduwplanten staan het liefst in de schaduw: als de zon alleen ’s ochtends, of helemaal aan het eind van de middag op de boomspiegel staat, ligt deze in de schaduw. Wanneer een groot deel van de dag de zon er vol op staat, ligt deze in de zon. Het kan natuurlijk ook zo zijn dat een deel van de boomspiegel in de zon ligt, maar een deel in de schaduw van de boom zelf. 

Halfschaduw zit hier tussenin. Maar de ene (half)schaduw is de andere niet. Schaduwplanten kunnen vaak niet teveel direct zonlicht verdragen. Wanneer deze planten alleen wat ochtendzon krijgen, staan ze dus in goede omstandigheden, maar als ze midden in de zomer vooral ’s middags zon vangen, kan dit toch nog teveel zijn. 

Gifloze planten

Nog een laatste opmerking: zorg dat je altijd biologische planten (of bollen, of zaad) gebruikt. Deze kun je krijgen bij kleine, duurzaam werkende telers. Soms kan je dit ook kopen in de supermarkt of in grote tuincentra. De meeste planten in grote tuincentra zijn niet-biologisch. Wanneer planten met gif worden opgekweekt, kan dit schadelijk zijn voor bijvoorbeeld bijen die nectar uit die bloemen drinken, en zelfs dodelijk voor ze zijn. 

Voor elke plek een plant! 

Nogal wat zaken om rekening mee te houden dus, en toch is er voor elke plek een plant. Zelfs voor droge schaduw zijn goede planten te vinden, en zelfs voor plekken die weinig zon krijgen, maar dan vooral felle zon, zijn planten te vinden. 

Lievevrouwebedstro

Een lieflijk plantje met een mooie naam. Het is een klein laagblijvend plantje, met kleine witte bloemetjes. De bloemetjes zijn eetbaar, en kunnen dus goed in een salade! Het beste pluk je ze enkele uren voordat je ze op wilt eten, dan zijn ze op hun lekkerst. 

Klokjesbloem (campanula)

Klokjesbloemen of campanula’s komen in veel verschillende soorten, dus er is altijd wel één te vinden die goed past in jouw (boom)tuintje. Het zijn mooie planten met paarse bloemen, die een beetje de vorm hebben van een ouderwetse kerkklok. Klokjesbloemen kunnen vaak goed in de (half)schaduw staan. De campanula trachelium kan zowel zon als schaduw hebben, en is dus een goede plant voor in boomspiegels die veel schaduw én felle middagzon hebben. De plant, inclusief bloem, wordt zo’n 80 cm groot en bloeit in juni/juli. Als de boomspiegel vooral in de schaduw ligt, en niet te felle zon krijgt, is campanula latifolia aan te raden. Die kan goed tegen (half)schaduw, wordt in totaal zo’n 100 cm groot, en bloeit ook in juni/juli. Daarbij is het ook nog eens een heemplant (waar vlinders hun eitjes op leggen dus). Tot slot is de campanula portenschlagiana een laagblijvende plant die groene kussentjes maakt, waar in juni tot september kleine paarse bloemetjes op komen. Een heel makkelijke plant, die snel groter groeit, in de winter ook nog een beetje groen is, en waar de bijen van smullen. 

Ooievaarsbek

De Latijnse naam voor ooievaarsbek is geranium, maar verwar de plant niet met wat in de volksmond vaak geraniums worden genoemd. Die laatste ‘geranium’ kan alleen in de zomer buiten in ons klimaat, want de winter overleeft hij meestal niet. Eigenlijk heet hij ook geen geranium, maar pelargonium. De échte geranium noemen we in Nederland ooievaarsbek, omdat de uitgebloeide bloem eruit ziet als… je raadt het al. Echte geraniums zijn over het algemeen oersterke planten, en er zijn heel veel soorten, dus er is er altijd wel één die in jouw (boom)tuintje past. Op de meest lastige plekken op droge grond en in (diepe) schaduw wil de geranium macrorrhizum vaak nog wel groeien. Ook wel het meest geschikt voor dat soort moeilijke omstandigheden, want anders breidt hij zich soms wel erg uit. Maar hij is ook weer gemakkelijk uit te trekken, dus je bent hem ook weer gemakkelijk kwijt. Als je al zijn blaadjes eraf trekt, groeien er gewoon weer nieuwe. Onuitroeibaar dus. Rond mei-juni bloeit hij (in niet al te diepe schaduw) met wit-roze bloemen. Zon kan hij trouwens ook hebben, dus dit is ook weer zo’n topper voor boomspiegels met felle middagzon. 

Een andere aanrader is geranium nodosum. Deze plant houdt zich goed in droge schaduw, en overleeft moeilijke omstandigheden in zanderige grond, langs schuttingen in smalle steegjes. Ook geschikt voor een boomspiegel in de schaduw, dus. Hij ziet er ook nog eens lieflijk uit, met lila bloemetjes met paarse streepjes, roze stampertjes, en fris groen blad. 

Gebroken hartje

Wie een gebroken hart heeft, kan misschien wel troost vinden bij dit plantje, want wat ziet hij er prachtig uit. Hij wordt niet veel hoger dan 25 cm, maar de bloemetjes zien er inderdaad uit als gebroken hartjes, en zitten met trosjes aan een steeltje. Hij is verkrijgbaar in wit en in (diep)roze. Hij overleeft droge grond, schaduw, maar doet ook niet moeilijk over een flink portie zon. Het blad is geveerd en ziet er fris uit. Ook deze plant is niet kapot te krijgen, en groeit elk jaar wat groter. Dan kan je de buitenste stukken er gewoon afhakken, ergens anders in de aarde stoppen, gieter water erover, en dan heb je weer een nieuw plantje. Hij bloeit ook nog eens van mei t/m september, lekker lang dus. De Latijnse naam is dicentra formosa. 

Duizendknoop (persicaria)

Nee nee, niet de Japanse duizendknoop, de invasieve exoot die schade aan gebouwen veroorzaakt en dus professioneel verwijderd moet worden zodra hij de kop opsteekt. Nee, dit gaat over de persicaria, en waar de Japanse duizendknoop keihard bestreden moet worden, kunnen we niet genoeg persicaria’s in Nederlandse tuinen en boomspiegels zien. Wát een plant, sterk als een superheld. Er zijn veel verschillende soorten, sommige met mooie rode patronen op de groene bladeren. De bloemen zijn rozige pluimen, en afhankelijk van de soort zijn ze diepdonkerrood, lichtroze, of alles ertussenin, en in een enkel geval zelfs wit. De pluimen zijn bij sommige soorten dun, bij andere soorten dik. Verschillende soorten van de persicaria amplexicaulis kunnen zowel zon als schaduw verdragen, zoals ‘fat domino’, ‘inverleith’, of ‘orangefield’. Die laatste is te bewonderen in de tuin van Museum Voorlinden. Hij bloeit van juli tot oktober. Maar ook de persicaria bistorta kan vaak zowel zon als schaduw hebben, bijvoorbeeld ‘superba’, die bloeit van mei tot en met juli. Zet hem in een boomtuintje, en de bijen zullen je dankbaar zijn. 

Purperklokje

Het purper in de naam verwijst vooral naar het blad, want de bloemetjes zijn meestal wit. En dan zijn er, om het verwarrend te maken, ook nog soorten waarvan het blad gewoon groen is. Heuchera is de Latijnse naam, en heucera villosa macrorrhiza is zo’n groenbladige heucera, die prima in de droge schaduw kan staan. Bloeit in september/oktober, het blad blijft ook in de winter groen, en hij wordt behoorlijk groot. Die wil je dus in je schaduwboomtuintje. 

Gele dovenetel

Gele dovenetel is een echte schaduwplant, maar zelfs op droge grond groeit hij goed. Lamium galeobdolon is de indrukwekkende Latijnse naam. De plant zelf is klein en smal, maar breidt zich in een rustig tempo uit, en zoekt daarbij zelf een plaatsje tussen de andere planten. Hij bloeit in het voorjaar met gele kelkbloemetjes waar de insecten van smullen. Er zijn soorten met groen-met-zilvergevlekt blad. 

Elfenbloem

Ook van de elfenbloem zijn veel soorten te krijgen. Ze zijn laag, hebben groen of groen-rood blad, en bloeien vroeg, rond april/mei. Ze blijven ’s winters groen. In het voorjaar is hun blad vaak niet meer zo mooi. Dan kan je het helemaal wegknippen (maar pas op dat je geen bloemstengeltjes doorknipt!), want in april groeit er weer fris blad aan. De bloemetjes zijn vaak lieflijk geel, hoewel er ook soorten zijn met oranje, rode, of dergelijke kleuren. Een heel mooi plantje, dat ook in de droge schaduw goed groeit. In de kwekerij vind je ze onder hun Latijnse naam, epimedium. 

Vergeet-mij-nietje

Een plant met de prachtigste lichtblauwe bloemetjes, die zich graag bescheiden ophoudt in vergeten hoekjes van de tuin. Het is een tweejarige plant, maar hij zaait zichzelf goed uit, waardoor je gelukkig niet snel zonder zit. Ook droogte kan hij prima hebben. Wie zeker wil weten dat de plant er elk jaar weer is, gaat niet voor de tweejarige plant (myosotis), maar voor het vaste vergeet-mij-nietje (brunnera macrophylla), ook wel Kaukasisch vergeet-mij-nietje genoemd. Het is een andere plant, maar ziet er wel niet zo lief uit. Ook verkrijgbaar met prachtig witte tekening op het groene blad. 

Vrouwenmantel

Spectaculair zijn de groene bloemetjes van vrouwenmantel (alchemilla mollis) niet te noemen, maar dat is dan ook niet zijn grootste troef. Dat zijn zijn bladeren, die wat harig zijn, waardoor waterdruppels er prachtig op blijven liggen. Na een regenbui lijkt zijn blad bezaaid met diamantjes. Een hele sterke plant, die niet moeilijk doet over flinke schaduw en/of droge grond, en/of felle zon. 

Wolfsmelk

Wolfsmelk kan prima tegen droogte. Al te diepe schaduw is misschien geen goed idee, maar halfschaduw kan hij zeker hebben. De bloemkleur is subtiel, namelijk groen, maar de vorm is architectonisch. De Latijnse naam is euphorbia. Euphorbia amygdaloides robbiae wordt niet veel hoger dan 40/50 cm, inclusief bloemen, maar breidt zich na een jaar behoorlijk uit. De groene bloemen blijven lang op de plant staan, en zijn zelfs in de winter nog mooi, en dat terwijl hij in april al begint, dus hij geeft een groot deel van het jaar plezier. Let wel op: de Nederlandse naam verwijst naar een melkachtig goedje in de stengels van de plant, wat lelijke vlekken kan maken op kleding en huid. Niet planten dus als er een reële kans is dat bijvoorbeeld kinderen de bloemen eraf knakken. 

Akelei

De akelei bloeit wat later in de lente (mei/juni) met mooie paarse bloemen. Het groene blad is mooi fris. Zeker de wilde soort (aquilegia vulgaris) kan best tegen wat droogte én tegen wat schaduw, hoewel liever niet al te diepe schaduw. Fijn dat hij wat hoger is (ongeveer 70 cm) dan de meeste schaduwplanten.



Een minivijver in de tuin maken

Water in je tuin, al is het maar een klein beetje, doet wonderen voor het leven in je tuin. Water zorgt voor drinkgelegenheid voor egels en vogels, een leefplek voor kikkers en salamanders, en een badderplaats voor kleine vogels. En dat is nog niet alles: een paar weken nadat ik een minivijver in mijn tuin had geplaatst, kon ik de eerste waterjuffers (= libelachtige) begroeten!

Zo geef je met een beetje water dus een impuls aan het wilde leven in je tuin, en daarmee help je de biodiversiteit. Alle reden dus om een minivijver in de tuin te maken. Maar hoe maak je zoiets, en waar plaats je hem?

Altijd plek, maar wat is een goede plek?

In elke tuin en op elk balkon is wel plek voor een minivijvertje. Je kan ze immers zo groot en klein maken als je wilt. Zoek een plek uit die niet teveel zon krijgt, en ook niet te weinig. Op een plek met veel zon kan het water snel te warm worden, zeker als het een klein beetje water is. Op een plek met weinig zon, kan het water last krijgen van overdadige algengroei. Pas ook op met plekken dicht bij bomen: bomen verliezen immers blad, en dat wil je liever niet in je vijver. Als er veel bladeren vallen, kunnen ze een laagje op je vijvertje vormen waar geen licht meer doorheen kan, waardoor de waterkwaliteit slecht wordt. Daarnaast gaat het blad in je vijver rotten, waardoor er veel voedingsstoffen in het water komen. En daar groeien algen (te) goed op.

Op de grond of in de grond

Je kan ervoor kiezen om je minivijver op je balkon of terras neer te zetten, maar je kan ook kiezen voor een ingegraven minivijver. Dat laatste heeft de voorkeur, als je er de mogelijkheid voor hebt: doordat je hem ingraaft, heeft het water minder last van temperatuurwisselingen door zon of vorst. Daarnaast is het gemakkelijker voor kikkers en salamanders om in en uit je minivijver te komen, en voor egels om eruit te drinken. Maar mocht dit niet mogelijk zijn, dan is een bak of schaal op tegels ook goed mogelijk.

De bak

Een minivijver kan je eigenlijk in elke bak, schaal, emmer of ton maken. Het enige vereiste is dat de bak waterdicht is. Denk bijvoorbeeld ook aan oude afwasteiltjes of huishoudemmers. Als je de ruimte hebt, is het fijn om een iets diepere bak (ongeveer 40 cm) te nemen, met enige doorsnee. Hoe meer ruimte er is voor het water, hoe meer mogelijkheden je hebt om de bak dier- en plantvriendelijk te maken, en hoe gemakkelijker het zal zijn om een gezond organisch evenwicht in het vijverwater te bereiken.

De bak kan zo duur en goedkoop zijn als je wilt. Cementkuipen zijn een goede basis voor een minivijver, en te koop in verschillende maten bij de bouwmarkt, of tweedehands. Er zijn ook speciale, voorgevormde vijverbakken. Wie een minivijver op balkon of terras wil zetten en wel wat geld uit wil geven, kan een halve houten ton hiervoor kopen.

Maar uiteindelijk helpt alles: een schaal met water kan vogels al drink- en wasgelegenheid geven tijdens warme dagen.

Waterplanten

Er zijn twee belangrijke soorten waterplanten: moerasplanten en zuurstofplanten. Moerasplanten staan graag drassig, maar niet te diep in het water. Ze steken deels nog boven het water uit. Vaak bloeien ze ook. Zuurstofplanten groeien op de bodem van het water, en vanaf daar omhoog. Zuurstofplanten zijn belangrijk voor de kwaliteit van het water: ze zorgen voor gezond vijverwater, wat niet te troebel wordt. Zonder zuurstofplanten zal je veel algen in het water krijgen. Je hebt niet snel teveel zuurstofplanten in je minivijver: probeer zo’n 40% van de bodem te beslaan met zuurstofplanten. Moerasplanten zijn vooral mooi, omdat ze boven het water uitsteken. Daarnaast bieden ze een fijne plek voor kikkers en insecten om zich in of onder te verschuilen.

Waterplanten kan je kopen in tuincentra of gespecialiseerde kwekerijen. Daar staat ook aangegeven of het moerasplanten zijn (er staat dan op dat ze geschikt zijn voor zone 1), of zuurstofplanten (geschikt voor diepere zones). Waterplanten koop je over het algemeen in plastic plantenpotten met gaten erin. Dit is belangrijk, omdat de wortels kunnen gaan rotten in gesloten potten. Dan kunnen de gassen die ontstaan immers niet ontsnappen. Je zet de waterplanten met pot en al in het water. Gooi geen losse aarde in je minivijver! Dit zorgt voor troebel water. Je hoeft ook zeker geen speciale vijveraarde te gebruiken.

Laat je waterplanten overigens voorzichtig te water, en zorg dat de temperatuurovergang niet te groot voor ze is. Kies het liefst voor inheemse planten: watermunt, water-vergeet-mij-nietje, moerrasspirea en penningkruid, om er een paar te noemen.

Om je minivijver af te maken, kan je een miniwaterlelie kopen. De blaadjes van een miniwaterlelie zijn een goede plek voor bijvoorbeeld libelles om op te rusten, en het kleine witte bloemetje ziet er prachtig uit. Een waterlelie moet je stapsgewijs laten zakken in de vijver: zorg dat het blad op het water kan drijven. Pas als dit (gemakkelijk) het geval is, laat je de pot iets dieper zakken, en wacht je weer totdat de stengel van het blad voldoende is gegroeid om tot het wateroppervlak te komen. Zo laat je de waterlelie steeds iets dieper zakken, tot de bodem.

De opbouw van je minivijver

Als je minivijver ook maar enige diepte heeft, is het aan te raden om wat hoogteverschil aan te brengen in je vijver, door middel van stenen. Een steen die nét boven het water uitsteekt, is een goede plek voor vogels en insecten om op te zitten, wanneer ze willen drinken. Als je stenen op elkaar stapelt, met steeds wat ruimte ertussen, creëer je holletjes waar kikkers zich veilig in kunnen verstoppen. Bedenk ook dat dieren altijd de mogelijkheid moeten hebben om uit de vijver te klimmen: een egel kan anders verdrinken in je vijver. Zorg dus voor stenen “trappetjes” voor egels en andere dieren die per ongeluk in de vijver kunnen vallen.

Water

Het voelt misschien logisch om de vijver te vullen met regenwater, maar dit kan je beter niet doen. De PH-waarde van leidingwater zal de waterkwaliteit van je vijver meer helpen. Door teveel regenwater wordt het water te zacht. Mocht je de minivijver al een tijdje hebben, waardoor er veel regenwater in is gekomen, overweeg dan om hem een keer bij te vullen met kraanwater. Probeer wel te voorkomen dat je ijskoud kraanwater in een redelijk warme vijver doet, want dit plotselinge temperatuurverschil doet het leven in je vijver geen goed.

Haal ook liever geen water uit een andere vijver of sloot. Het zou kunnen dat je hiermee ook ziektes je minivijver in haalt.

Onderhoud

Een minivijver vraagt enig onderhoud, hoewel niet veel. Het beste moment voor groot onderhoud is het najaar, want dan verstoor je het waterleven zo min mogelijk. Je kan dan het beste je vijvertje helemaal leeg halen, de bodem en randen ontdoen van aarde en algen, de stenen weer goed te stapelen en de planten weer goed op hun plek te zetten. Vul de vijver opnieuw met leidingwater.

In de winter is het zaak om de vijver zoveel mogelijk open te houden bij vorst, zodat dieren eruit kunnen drinken, en er geen opstapeling van gassen onder het ijs plaatsvindt. Dat laatste kan ervoor zorgen dat overwinterende kikkers doodgaan.

In het voorjaar is het zaak om op te letten of de waterplanten nog leven. Soms kan het even duren voordat ze weer opkomen, dus geef ze niet te snel op, maar als er in juni nog steeds niks anders dan aarde zichtbaar is in een potje, is het tijd om de plant te vervangen.

In de zomer is het soms nodig om zuurstofplanten in toom te houden, wanneer die te flink groeien. Knip zuurstofplanten af en toe een stukje af. Hierdoor voorkom je dat hun blaadjes het wateroppervlak helemaal bedekken, waardoor er onvoldoende licht in de vijver komt, en door ze bij te knippen gaan ze weer harder groeien, waardoor ze voedingsstoffen uit het water halen, wat algengroei voorkomt.

Het hoeft niet perfect

Begin gewoon en kijk wat er gebeurt! Het hoeft niet perfect. Vorig jaar had ik een gele iris in mijn minivijver gezet, zonder me te realiseren dat die enorm groot worden. Van fouten kan je leren. Die iris heb ik op een gegeven moment uit mijn vijver gehaald en in een emmer gezet. Daarna ben ik hem vergeten. Ik dacht dat hij dood was, omdat het water groen was en de stengels in de winter bruin en slap waren geworden, maar dit voorjaar liep hij opeens weer uit met fris groen blad. Zo simpel kan een minivijver dus zijn!

Schrik ook niet als er wat algengroei ontstaat in je minivijver. Een kleine hoeveelheid draadalgen aan de rand van je vijver kan geen kwaad. Soms duurt het even voordat er (weer) een nieuw evenwicht in het vijverwater is ontstaan. Draadalgen kan je uit het water scheppen (of draai ze om een stokje). Geef het even de tijd, zeker in het voorjaar. Wanneer de dagen warmer worden, en de zuurstofplanten gaan groeien, wordt de algengroei vaak minder.

 

Standpunt Biodiversiteit

Standpunt Biodiversiteit van inwonersinitiatief Groene Meent

“Op weg naar een natuurinclusief dorp Wassenaar”

Wij zien duurzaam doen als onze opdracht. Niet alleen voor onszelf, maar voor iedereen in Wassenaar; of je nu in Wassenaar werkt of woont. Duurzaam handelen betekent dat je je bewust bent van de groene rijkdom van Wassenaar en dat je vanuit dit bewustzijn bedenkt dat deze rijkdom alleen blijft als we er spaarzaam mee om gaan. Dit hopen we over te brengen door lokaal, in Wassenaar, activiteiten te organiseren die aanzetten tot duurzaam doen. Door natuur als uitgangspunt te nemen van het beleid en het beheer van de ruimte kan de gemeente Wassenaar een belangrijke rol spelen in het herstel van de biodiversiteit. Wij roepen daarom portefeuillehouders van het domein “Groen en Ruimte” op om maatregelen voor alle nieuwe en bestaande gebouwen, wijken en sportparken te verkennen en te realiseren, én houden ons van harte aanbevolen als sparrings- en uitvoeringspartner in dat proces.

klimaattafel wassenaar 1 juni

STIMULEER BIODIVERSITEIT IN WASSENAAR…

Maatregel 1 Maak van natuurinclusief bouwen de norm ‘Natuurinclusief Bouwen’ houdt in dat we in de manier waarop we bouwen rekening houden met de impact op de natuurlijke leefomgeving. Daarbij integreren we functioneel groen in het bouwproces en passen het toe in het gebouw, buiten het gebouw en in de omgeving. Natuurinclusief bouwen is een belangrijk thema. Het klimaat is aan het veranderen en het weer wordt steeds extremer, met regenwateroverlast en hittestress als problemen waar we iets mee moeten, en kunnen.

  1. Natuur in de woning: In elke woning moeten nestelgelegenheden worden gerealiseerd voor gebouwafhankelijke dieren waaronder de huismus, gierzwaluw en vleermuizen.
  2. Natuur op de woning: Alle platte daken dienen dubbel te worden gebruikt, in ieder geval voor zonnepanelen en/of vegetatie.
  3. Natuur in de buurt: Elke woning dient uitzicht te hebben op natuurlijk groen, de openbare ruimte dient voor minimaal 30% uit groen te bestaan, en er moet op wandelafstand toegang zijn tot openbaar groen.

Deze maatregelen zijn realiseerbaar en worden in andere Nederlandse gemeenten al omarmd. Het is nu tijd om ook in Wassenaar van natuurinclusief bouwen de norm te maken! Geef als gemeente het goede voorbeeld en zorg ervoor dat al het gemeentelijk vastgoed klimaatneutraal en natuurinclusief is ingericht.

Maatregel 2 Zorg voor een energietransitie die écht groen is

Wassenaar zit net als andere Nederlandse gemeenten in een energietransitie en we steunen de reductie-ambitie van 15% minder energieverbruik in 2030. Het isoleren van woningen en gebouwen draagt daaraan bij. Door bij na-isolatie en renovatie rekening te houden met beschermde verblijfplaatsen, worden geen broedende vogels verstoord en behouden
verschillende kwetsbare vogel- en vleermuissoorten hun verblijfplaatsen. Informeer bewoners over het laten uitvoeren van gedegen ecologisch onderzoek en stel een soortmanagementplan op voor de bescherming van gebouwbewonende soorten, zoals de huismus, gierzwaluw en gewone dwergvleermuis.

Maatregel 3 Stimuleer de aanleg van groene daken

Groene daken bieden een multifunctionele oplossing, de daken brengen verkoeling en bufferen regenwater. Daarnaast zuiveren de daken de lucht, dragen zij bij aan de biodiversiteit en beschermen zij o.a. de daken tegen stormschade. De aanschaf wordt vanuit de meeste gemeenten, waterschappen en provincies ondersteund met een groendaksubsidie voor bewoners en bedrijven. Het is opmerkelijk dat Wassenaar hierin achterblijft, terwijl de buurgemeenten juist zoveel aandacht richten op deze duurzame oplossing. Niet voor niets heeft Leiden net het Jaar van het Dak achter de rug. Wij roepen onze gemeente op om ook een subsidieregeling voor groene daken op te zetten.

Maatregel 4 Zet in op ecologisch groenbeheer

Pas zoveel mogelijk ecologisch groenbeheer toe, zoals het gebruik van streekeigen beplanting en de aanleg van natuurvriendelijke oevers langs watergangen. Er is voor biodiversiteit veel winst te halen door ecologisch bermbeheer. Veel soorten planten en dieren vinden leefgebied in bermen. Maar dit geldt alleen als de bermen op de juiste manier beheerd worden. Kijk dus niet alleen naar de verkeersveiligheid, maar ook naar de bermen als ecologische zone. Pas het
beheer aan waar mogelijk. En zie erop toe dat bermen niet ingelijfd worden bij agrarische percelen. Zorg als gemeente voor verantwoord groenbeheer door biodiversiteit op te nemen in de EMVI-criteria, dat bij aanbestedingen wordt gebruikt. Hiermee kan worden gesteld dat niet per se op de laagste prijs wordt gegund, maar ook op de kwaliteit van de aanbestedende dienst. 

… SAMEN MET ALLE WASSENAARDERS

Maatregel 5 Betrek de Wassenaarders bij hun omgeving

Binnenkort wordt de nieuwe Omgevingswet van kracht. Naar aanleiding hiervan dient de gemeente nu al inwoners te betrekken bij het opstellen van de gemeentelijke omgevingsvisie en het omgevingsplan, inwoners te stimuleren eigen initiatieven met betrekking tot de leefomgeving in te dienen, of te reageren op initiatieven van anderen. En verder zou de gemeente er goed aan doen om inwoners uit te nodigen om een zienswijze in te dienen op een ontwerp-omgevingsvisie.

Maatregel 6 Stimuleer biodiverse sportparken

Een sportpark is er in eerste instantie natuurlijk om te sporten en met die insteek wordt een sportveld ontworpen en gerealiseerd. Door sporten en bewegen te combineren met een groene en aantrekkelijke omgeving, snijdt het mes aan twee kanten. Bijvoorbeeld door bomen te planten, bloemen te zaaien of nestkastjes voor vogels op te hangen. Zo maak je van sportparken een plek waar mensen graag zijn en gestimuleerd worden om te bewegen. Wij vragen onze gemeente om in gesprek te gaan over biodiversiteitsbeleid met de besturen van lokale sportverenigingen. Het inspiratiedocument Natuurinclusief Sporten en Bewegen kan als onderlegger fungeren voor deze gesprekken. Wij adviseren om vervolgens plannen voor gemeentelijke steunmaatregelen te maken om sportverenigingen bij de uitvoering van biodiversiteitsbeleid te ondersteunen. Onze gemeente is bovendien eigenaar van sportparken, zoals de sporthal aan de Dr. Mansveltkade. We zien we graag dat biodiversiteit als onderdeel wordt opgenomen in de EMVI-criteria, dat bij aanbestedingen wordt gebruikt door onze gemeente.

Maatregel 7 Organiseer buurtacties voor meer groen in de buurt

Een laagdrempelige manier waarop kan worden gewerkt aan meer biodiversiteit is door het inplanten van stukjes ongebruikte aarde, zoals boomspiegels, en het vervangen van tegels door gras, bloemperken, bomen en geveltuinen. Onze gemeente kan hier een rol in spelen door uit te dragen dat het dit soort initiatieven ondersteunt, door mee te denken over hoe aanvragen voor adoptiegroen efficiënt kunnen worden afgehandeld, en door zich aan te melden als deelnemende gemeente voor het Nationale Boomspiegelfeest en het NK Tegelwippen. In de praktijk blijkt dat onze contacten bij gemeente Wassenaar hier afhoudend op reageren. Terwijl in 2021 dit soort acties een groot succes waren! Tijd om door te pakken en nog meer tegels uit de grond te krijgen en groen daarvoor in de plaats.

Maatregel 8 Samenwerking gemeente Wassenaar en de Groene Meent

Met het beschikbaar stellen van (beperkte) fondsen aan bewonersinitiatieven kunnen zij een belangrijke bijdrage leveren aan maatregelen gericht op het vergroten van de biodiversiteit in Wassenaar. Vanwege het vrijwilligerswerk dat ze doen, kunnen zij dit vaak kostenefficiënt doen. Daarnaast kunnen zij als inwoners op grassrootlevel andere bewoners nthousiasmeren. Tot slot versterkt het ondersteunen van bewonersinitiatieven de algehele betrokkenheid van inwoners bij onze gemeente, en het gevoel van gedeeld eigenaarschap als het gaat om natuur- en milieu-uitdagingen.

Contactinformatie
Als vrijwilligers van de Groene Meent denken wij graag mee over deze maatregelen om samen met de gemeente de biodiversiteit te versterken. Mail ons voor een kennismakingsgesprek via: info@groenemeent.nl

Nuttige links:

Maatregel 1:
https://bouwnatuurinclusief.nl/
https://www.checklistgroenbouwen.nl/
https://denhaag.raadsinformatie.nl/modules/13/Overige%20bestuurlijke%20stukken/499196

Maatregel 2:
https://www.vogelbescherming.nl/bescherming/wat-wij-doen/onze-stadsvogels
https://www.kanbouwen.nl/

Maatregel 3:
https://gemeente.leiden.nl/inwoners-en-ondernemers/wonen-en-bouwen/duurzaam-leiden/subsidie-groene-daken/

Maatregel 4:
https://naturio.nl/checklist-gefaseerd-maaien/
https://www.vlinderstichting.nl/kleurkeur/

Maatregel 5:
https://www.samenvooronzeleefomgeving.nl/

Maatregel 6:
https://nocnsf.nl/nieuws/2022/03/aan-de-slag-met-meer-biodiversiteit-op-je-sportclub

Maatregel 7 en 8:
https://groenemeent.nl/15-leven-op-het-land/
https://guerrillagardeners.nl/boomspiegelfeest/
https://nk-tegelwippen.nl/

Plantenbieb

Hofcampweg 3
2241 KD Wassenaar

Dit draagt bij aan de doelen:

SDG-15

Boomspiegelfeest 9 oktober

Zet je buurt in bloei!

Stenige pleinen en straten, een betonstrook tussen flatgebouwen en verwaarloosde perkjes bij het winkelcentrum. Dat kan anders! Samen gaan we de strijd aan en zorgen we voor groene oases!

Ook in jou schuilt een guerrilla gardener: pak je schep, gieter en plantjes, loop je wijk in en verander saaie lege bloembakken in bloementuinen. Wip tegels voor een geveltuin, beplant de kale grond rond bomen of zet bloemen tussen de standaard struiken in het gemeenteperk.

Zo zorgen we voor een gezonde omgeving met kleur, insecten en een vrolijk uitzicht. Alleen of met de hele buurt; ontdek de guerrilla gardener in jezelf!

De blije bij

De afgelopen 25 jaar is de hoeveelheid insecten met 75% afgenomen. Van de 350 soorten wilde bijen is meer dan de helft bedreigd. Met een bloemen-explosie in jouw plaats of buurt geef jij de biodiversiteit een flinke boost. Dat levert levende straten vol vogels, vlinders en bijen. Dus hup naar het front en aan de slag!

In oktober voor de eerste keer het Nationale Boomspiegelfeest gehouden. Bewoners toveren de boomspiegel voor hun deur om in een ‘feestje voor de beestjes’. Dat doe je alleen of bijvoorbeeld met een hele straat, in samenwerking met een buurthuis of school.

Boomspiegels zijn de perfecte plek om de stad verder te vergroenen. Laura woont in Haarlem en is hier enthousiast over:

Het Nationale Boomspiegelfeest is een campagne van Stichting Guerrilla Gardeners in samenwerking met Stichting Steenbreek. Guerrilla gardeners zijn buurtvergroeners die gewapend met gieter, plantjes en schep de strijd aangaan met grauwe straten.

Het Nationale Boomspiegelfeest wordt jaarlijks gevierd in oktober.

Boomspiegelfeest-folder-1-1